Historisch Café 14 januari 2026

Programma Historisch Café

20.00 – Openbare executies tijdens de Opstand. Interview met Isabel Casteels

Een magere en zichtbaar gefolterde gevangene treedt naar voren. De wrede beul staat klaar met zijn zwaard in de aanslag. Een uitzinnige mensenmassa verzamelt zich, schreeuwend om bloed. Zo stellen we ons de executies in de vroegmoderne tijd vaak voor.

Maar ging het er werkelijk zo aan toe? Historica Isabel Casteels las duizenden beschrijvingen van terechtstellingen en laat voor het eerst zien wat mensen er écht van vonden. De kronieken van de dood biedt zo een intrigerende blik in het hoofd van gewone mensen die te maken krijgen met hoogoplopende spanningen in de 16de-eeuwse Nederlanden.

Isabel Casteels studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Voor haar promotieonderzoek aan de KU Leuven en de Universiteit Leiden onderzocht ze executies in de 16de-eeuwse Nederlanden aan de hand van de kronieken en dagboeken van die tijd. Voor dit boek put ze uit de meest sprekende verhalen, om zo een nieuw licht te werpen op een van de donkerste bladzijden uit onze geschiedenis.

Interviewer: Koen de Groot

20.45 – Pauze
21.00 – Column van Tycho
21.05 – Dievenland. Interview met Janna Coomans

Gappen, jatten en de snelle-handjes-korting; stelen is van alle tijden. Desondanks kan diefstal een interessante lens zijn om een plaats en periode onder de loep te nemen. Wie waren deze dieven, wat stalen zij zoal en hoe reageerde de samenleving hierop?

In Dievenland verkent Janna Coomans het dagelijks leven van de Lage Landen tijdens de late middeleeuwen aan de hand van tot nu toe onontdekte dievenbekentenissen. In een levendig boek over onhandige veedieven, slinkse handelaren en onverbiddelijke schouten toont Dievenland de instabiliteit en onzekerheid van het gewone leven rond de vijftiende eeuw. Van koek-gappen tot het hakblok, met Dievenland toont Janna ons een unieke kijk op de normen en waarde(n) van middeleeuwse mensen en hun spullen. Met Dievenland won Janna de Libris Geschiedenisprijs 2025.

Janna Coomans is universitair docent middeleeuwse geschiedenis. Zij onderzoekt de stedelijke samenleving, publieke gezondheid en criminaliteit tijdens de middeleeuwen in de Lage Landen. Haar bekroonde werk omvat Community, Urban Health and Environment (2021) en natuurlijk Dievenland (2025), winnaar van de Libris Geschiedenisprijs.

Interviewer: Tycho Hofstra

 

22.00 – Borrelen naar believen in P96